Danıştay Onuncu Dairesi, bir vergi dairesinde çalışanların faaliyet yürüttüğü servislere ve çalışma alanlarına doğrudan bakacak şekilde yerleştirilen kamera sistemlerini mercek altına aldı. Yüksek mahkeme, güvenlik gerekçesiyle dahi olsa, kamu çalışanlarının doğrudan masa başlarının izlenmesinin "özel hayatın gizliliği" ilkesini ihlal ettiğine hükmederek emsal bir karara imza attı.

Kamera Sistemi Mahremiyeti İhlal Ediyor

Dava süreci, bir sendikanın Vergi Dairesi Başkanlığı bünyesinde uygulanan kamera takip sistemine karşı açtığı dava ile başladı. Sendika, güvenlik amacıyla bina girişlerine yerleştirilen kameraların dışında, personelin faaliyet gösterdiği servisleri ve çalışma masalarını doğrudan gözetleyen kamera sistemlerinin kişi mahremiyetini ihlal ettiğini ileri sürerek bu sistemin kaldırılmasını talep etti. İdare tarafından talebin reddedilmesi üzerine konu yargıya taşındı.

Yerel Mahkeme Kararı Hukuka Uygun Buldu

Dosyayı inceleyen ilk derece idare mahkemesi, Danıştay Onuncu Dairesi'nin bozma kararına uyarak keşif ve inceleme yaptı. Mahkeme, doğrudan servis görevlilerinin çalışma alanlarının üzerine yerleştirilen ve vatandaşların geçişine imkân bulunmayan bu alanları çeken kameraların varlığını tespit etti. Kararda, davalı idarenin görüntüleri kimlerin izleyebileceği, saklanma süresi gibi hususlarda bir dayanak sunmadığına dikkat çekildi. Ayrıca, görüntülerin farklı şekillerde kullanılmasını önleyecek veya görüntülenenlerin haklarını koruyacak önleyici bir usul bulunmadığı dikkate alındığında, başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlılık görülmedi ve işlemin iptaline karar verildi.

Danıştay: "Güvenlik Amacını Aşan Uygulama Hukuka Aykırı"

Temyiz incelemesini yapan Danıştay Onuncu Dairesi, E: 2019/11036, K: 2021/44 sayılı kararı ile yerel mahkeme kararını onadı. Kararda şu kritik hukuki değerlendirmelere yer verildi:

Denge ve Ölçülülük: Uyuşmazlığın temelini, kamu düzeninin ve güvenliğinin sağlanması amacı ile temel hak ve hürriyetlerden biri olan özel hayatın gizliliği ilkesi arasındaki dengenin kurulması oluşturmaktadır.

Kabul Edilebilir Alanlar: Hizmet binalarının giriş-çıkış kapıları, koridorlar, otoparklar gibi güvenliğin önem taşıdığı alanların izlenmesinin kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacına hizmet ettiği ve bu yönüyle hukuka aykırı olmadığı açıktır.

Kabul Edilemez Alanlar: Buna karşın, günlük iş ve işlemleri yürüten kamu çalışanlarının çalışma odalarını ve servisleri görüntüleyecek şekilde kamera yerleştirilmesi durumunda, kamu düzeni ve güvenlik amacını aşan bir uygulama söz konusu olur. Kamusal alanda da olsa bu durum "özel hayatın gizliliği" kapsamında hukuka aykırıdır.

Yasal Dayanak ve Güvence Şartı

Danıştay, izlemenin sınırlarını, usul ve esaslarını gösteren ve alınan görüntülerin başka amaçla kullanılmayacağına dair güvence içeren yasal bir düzenleme olmadan yapılan izlemenin hukuka aykırı olduğunu bir kez daha tescillemiş oldu. Bu karar, kamuda çalışan milyonlarca personelin çalışma ortamlarındaki mahremiyet hakları için önemli bir hukuki dayanak oluşturuyor.