Kamuda liyakat tartışmalarının odağında yer alan ve özellikle yerel yönetimlerde "sınavsız memuriyete geçiş kapısı" olarak kullanılan özel kalem müdürlüğü atamalarına Sayıştay'dan tarihi nitelikte bir engel geldi. Bir büyükşehir belediyesinde istisnai memurluk kadrosu üzerinden açıktan atanıp, yalnızca iki buçuk ay sonra unvan değişikliği sınavına girmeden doğrudan mühendis kadrosuna geçirilen personelle ilgili denetim raporu kesinleşti. Sayıştay 5. Dairesi, mevzuata aykırı bu geçiş neticesinde ödenen maaş, ek gösterge, zam ve tazminatları doğrudan kamu zararı kabul etti.

Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından da onanarak karar düzeltme talebi reddedilen içtihatta, oluşan kamu zararının atamayı yapan ve ödeme emrini imzalayan sorumlulardan faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine hükmedildi.

İki Buçuk Ayda Sınavsız Mühendis Kadrosu!

Denetime konu olan süreçte bir büyükşehir belediyesi, ilgili personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 59'uncu maddesinde düzenlenen istisnai memurluk kapsamında Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna açıktan atadı. Ancak atamanın üzerinden henüz iki buçuk ay geçmişken, personel Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümleri hiçe sayılarak hiçbir sınava tabi tutulmaksızın mühendis kadrosuna nakledildi.

Söz konusu kadroya geçişin ardından personele yıllar boyunca mühendis unvanı üzerinden maaş, özel hizmet tazminatı ve ek ödemeler yapıldı. Durumu inceleyen Sayıştay denetçileri, unvan değişikliğine tabi teknik bir kadroya sınavsız geçiş yapılmasının açıkça mevzuata aykırı olduğunu ve yapılan her kuruş ödemenin kamu zararı doğurduğunu tespit etti.

Yargı Duvarı: İstisnai Memura Sınavsız Geçiş Hakkı 2014'te İptal Edilmişti

Sayıştay kararının hukuki zemininde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun yerleşik içtihatları yer aldı. Geçmiş yıllarda istisnai memurluklarda görev yapanların unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız atanmasına olanak tanıyan yönetmelik hükmünün Danıştay kararıyla yürütmesinin durdurulduğu ve 7 Mayıs 2014 tarihinde resmi olarak yürürlükten kaldırıldığı hatırlatıldı.

Bu çerçevede yürürlükte olmayan bir ayrıcalığa dayanılarak 2017 yılında gerçekleştirilen sınavsız mühendis atamasının hiçbir yasal dayanağının bulunmadığı tescillendi.

"Ben Sadece Maaş İmzaladım" Savunması Kurtarmadı

Dosyanın en can alıcı noktasını ise harcama yetkilisinin sorumluluğuna ilişkin verilen karar oluşturdu. Ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi, atama sürecini yürüten İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi'nde görev almadığını, atama onayında imzasının bulunmadığını, yalnızca mutat maaş bordrolarını imzaladığını belirterek sorumluluktan muaf tutulmasını istedi.

Sayıştay bu savunmayı kesin bir dille reddetti. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 32 ve 33'üncü maddelerine atıfta bulunan Sayıştay heyeti; harcama yetkilisinin mevzuata uygunluk denetimi yapma zorunluluğu bulunduğunu, ilk atamalarda atama kararı ve işe başlama yazısının ödeme emrine eklenmesi gerektiğini ve hukuka aykırı bir kadroya dayalı ödemeyi onaylayan amirin mali sorumluluktan kaçamayacağını hükme bağladı.

Kamu kurumlarında ve belediyelerde özel kalem kadrolarını sınavsız memuriyet trampleni olarak kullanma alışkanlığına vurulan bu Sayıştay neşteri, benzer yöntemlerle haksız unvan alan binlerce dosya için emsal oluşturacak niteliktedir.