Okullarda haftalık ders ve nöbet çizelgeleri hazırlanırken idareciler ile öğretmenler arasında en sık yaşanan tartışmalardan biri de nöbet gününün belirlenmesidir. Birçok ortaokul yöneticisi, "Yönetmelik gereği nöbeti dersinin en az olduğu güne yazmak zorundayız" diyerek öğretmenlerin taleplerini geri çevirmekte ve tek taraflı planlama yapmaktadır. Peki, mevzuat gerçekten bunu mu emrediyor? Kesinlikle hayır!

Lise Yönetmeliğindeki Kural Ortaokula Dayatılamaz!

Bu yanılgının temel sebebi, farklı okul türlerine ait yönetmeliklerin birbirine karıştırılmasıdır:

Ortaöğretim (Lise) Kurumları Yönetmeliği (Madde 91): "Öğretmenlere, dersinin en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir" hükmünü açıkça düzenlemiştir.

Okul Öncesi ve İlköğretim (Ortaokul) Kurumları Yönetmeliği (Madde 44): Bu yönetmelikte "dersinin en az olduğu gün" şeklinde hiçbir zorunluluk veya ibare yer almamaktadır.

Millî Eğitim Bakanlığı, ortaöğretim ile ilköğretimin işleyişini bilerek ve isteyerek ayrı düzenlemiştir. Liseler için konulan bir kriteri, ilköğretim yönetmeliğinde varmış gibi kabul edip ortaokul öğretmenine zorlamak açık bir yetki aşımı ve eksik mevzuat uygulamasıdır.

Mevzuatta Olmayan Kural Zorunlu Kılınamaz

Hukuk devleti ilkesi gereği bir memurdan ancak mevzuatta açıkça tanımlanan şartlar talep edilebilir. Kanunda yazmıyor diye bir öğretmene nasıl hamallık yaptıramazsanız; yönetmelikte yer almayan bir kriteri de zorunluymuş gibi dayatamazsınız.

Ortaokullarda nöbet görevi; öğretmenlerin dengeli dağılımı, eğitim-öğretimin aksamaması ve okulun fiziki yapısı gözetilerek öğretmenler kurulu ve idare iş birliğiyle hakkaniyet ölçüsünde planlanır.

Eşitlik ve Hakkaniyet İlkesi Çiğneniyor

Yönetmelikte karşılığı olmayan bu kıstası bahane ederek bazı öğretmenlere sürekli istemediği günlerde nöbet yazmak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 10. maddesinde güvence altına alınan "eşitlik ve tarafsızlık" ilkesinin doğrudan ihlalidir.

Özetle: Ortaokul idarecilerinin lise yönetmeliğine sığınarak öğretmenlere "Dersinin az olduğu gün tutmak zorundasın" baskısı yapması hukuki dayanaktan yoksundur; öğretmenler bu yöndeki keyfi uygulamalara itiraz etme hakkına sahiptir.