Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarında idareci ve öğretmen yetersizliği gerekçe gösterilerek öğretmenlere haftada birden fazla nöbet görevi verilmesi uygulaması, yargı kararlarıyla yeni bir boyut kazandı.

Mevzuat hükümleri uyarınca ihtiyaç halinde öğretmenlere birden fazla nöbet verilebilmesine karşın, Toplu Sözleşme hükümleri doğrultusunda öğretmenlere haftalık en fazla 3 saatlik ek ders ücreti tahakkuk ettirilmektedir. Bu durum, haftada tutulan ikinci veya üçüncü nöbetlerin herhangi bir ek ders karşılığı olmaması sonucunu doğurmakta ve eğitim camiasında haklı olarak "ücretsiz angarya yasağı" tartışmalarını beraberinde getirmektedir.

Sendika Eylemine Disiplin Cezası Verilmişti

Eğitim sendikalarının, ikinci nöbet görevinin ücret ödenmeksizin verilmesine tepki olarak aldıkları "ücretsiz ikinci nöbeti tutmama" yönündeki meşru eylem kararları sonrasında, bazı okul idareleri ve il/ilçe müdürlüklerince öğretmenler hakkında disiplin soruşturmaları açılmıştı.

İdarenin görüş yazılarında; sendika kararına uyarak nöbet tutmayan eğitimcilerin görevi kasten yerine getirmediği öne sürülmüş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca "aylıktan kesme" ve "kınama" gibi disiplin yaptırımları uygulanmıştı.

İdare Mahkemeleri: "Sendikal Karara Uymak Meşru Haktır"

Haksız disiplin cezalarına karşı idare mahkemelerinde açılan davalarda yargı mercileri yerleşik içtihatlar doğrultusunda öğretmenler lehine emsal kararlara imza atıyor.

Mahkemelerce verilen iptal kararlarında;

Sendika üyelerinin, mensubu oldukları sendikanın aldığı meşru eylem kararlarına uyarak faaliyete katılmalarının Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve Sendikalar Kanunu ile güvence altına alınmış demokratik bir hak olduğu,

Sendikal eyleme katılım fiilinde kamu görevlisinin kurumunu zarara uğratma veya kasten görevi aksatma kastı bulunamayacağı,

Ücreti ödenmeyen bir görevin icrasına karşı geliştirilen demokratik tepkinin disiplin hukuku kapsamında cezalandırılamayacağı

açıkça vurgulanmaktadır. İdare mahkemeleri, bu gerekçelerle öğretmenlere verilen disiplin cezalarını hukuka aykırı bularak birbiri ardına iptal etmektedir.

Kimler Nöbet Görevinden Muaf Tutuluyor?

Yürürlükteki Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları ile Ortaöğretim Kurumları Yönetmelikleri uyarınca belirli şartları taşıyan öğretmenler nöbet görevinden muaf tutulmaktadır:

İhtiyaç duyulmaması halinde, kıdemi 20 yılı dolduran kadın ve 25 yılı dolduran erkek öğretmenler,

Hamileliğin 24. haftasından itibaren doğum sonrası analık iznini takip eden 2 yıl boyunca (istekleri doğrultusunda) öğretmenler,

Engelli öğretmenler ile engelli yakını veya özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu bulunan eğitimciler nöbet uygulamasından muaf tutulmaktadır.

Hukukçular, sendikaların eylem kararı doğrultusunda ikinci nöbet görevini yerine getirmeyecek olan eğitimcilerin, görev günü öncesinde sendika kararını ekledikleri resmi bir dilekçeyi okul müdürlüklerine sunmalarının olası idari işlemlere karşı yasal koruma sağlayacağını belirtmektedir.