Güney Kafkasya’da Azerbaycan ile barış müzakerelerini ilerleten ve Türkiye ile normalleşme sürecine hız veren Ermenistan’da, Başbakan Nikol Paşinyan Moskova merkezli Avrasya Ekonomik Birliği’ne (AEB/EAEU) karşı rest çekti.
Birliğin diğer dört üyesi olan Rusya, Belarus, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından hazırlanan ve Ermenistan’ın birlikten ayrılması durumunda ağır ekonomik kayıplar yaşayacağını öne süren raporun ardından konuşan Paşinyan, hiçbir üye ülkenin bir başkasını birlikten çıkarma veya ihraç etme hakkı bulunmadığını vurguladı.
Ermenistan'a yönelik ekonomik baskı ve ihraç tehditlerinin arkasında siyasi hedefler olduğunu belirten Paşinyan, yapılmak istenenin hükümeti devirme planı olduğunu iddia etti.
Paşinyan açıklamasında şu sert ifadelere yer verdi:
"Bu, Ermenistan’da hükümeti değiştirmeye yönelik üçüncü girişim olacak. İlki 2023’teki olaylardı; o dönemde Karabağ’da Rus barış güçlerinin varlığına rağmen insan akışı Ermenistan’a yönlendirilirken aynı anda yönetim değişikliği çağrıları yapılıyordu. İkincisi Haziran 2026’daki parlamento seçimleriydi. Şimdi ise üçüncü bir girişim hazırlanıyor. Burada ekonomik bir unsur söz konusu değil; karşımızda doğrudan siyasi bir operasyon var. Amaç, Ermenistan’da iç siyasi istikrarsızlığı kışkırtmak ve fiilen, ardından da hukuken ülkemizi bağımsızlığından mahrum bırakmaktır."
Ermenistan Parlamentosu'nun Avrupa Birliği’ne (AB) katılım sürecini öngören yasal adımları atması ve Erivan yönetiminin Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) faaliyetlerini fiilen dondurması, Moskova ile ilişkileri kopma noktasına getirmişti.
Rusya öncülüğündeki AEB ülkelerinin hazırladığı raporda; Ermenistan’ın birlikten ayrılması durumunda gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yüzde 15’ten fazla eriyebileceği, gümrük duvarlarının geri geleceği ve Rusya’daki Ermeni işçilerin statülerini kaybedeceği iddia edilmişti.
Paşinyan ise bu iddiaları ekonomik verilerle değil, doğrudan ülkesinin egemenliğine müdahale girişimi olarak nitelendirerek; anlaşmalar gereği birlik üyelerinin keyfi olarak bir başka devleti birlikten çıkarma yetkisine sahip olmadığını hatırlattı.
Erivan yönetimi, geleneksel müttefiki Rusya’dan uzaklaşırken bir yandan Avrupa Birliği ile ticaret hacmini genişletiyor, diğer yandan Türkiye ve Azerbaycan ile sınırların açılması ve doğrudan ticari koridorların hayata geçirilmesi yönündeki diplomasi trafiğini sürdürüyor. Paşinyan’ın son çıkışı, Kafkasya’da Rus etkisinin zayıfladığı ve dengelerin yeniden kurulduğu kritik bir dönemece işaret ediyor.